Zbijak – zasady gry, o których warto wiedzieć

Zbijak to gra ruchowa, w której można rywalizować według dwóch różnych zasad. W wersji podwórkowej trafiony zawodnik odpada, a w wersji sportowej zbicie daje drużynie punkt, lecz zawodnik zostaje na boisku. Przed rozpoczęciem zabawy trzeba wybrać jeden wariant, ponieważ ich reguł nie należy mieszać.

Dwa warianty zbijaka – czym się różnią?

Wersja podwórkowa sprawdza się podczas swobodnej zabawy na podwórku lub dużym, płaskim terenie. Jej celem jest wyeliminowanie wszystkich osób znajdujących się w środku pola. Wariant sportowy ma bardziej uporządkowany przebieg, podział na połowy boiska i punktację. Pasuje do meczu drużynowego, w którym uczestnicy grają przez określony czas.

Co przygotować przed rozpoczęciem gry?

Do podstawowej wersji potrzebna jest jedna miękka piłka, choć można ustalić użycie innego sprzętu o bezpiecznej wadze i rozmiarze. Przyda się boisko, sala gimnastyczna albo równy teren bez przeszkód. Dla większej grupy dobrze wyznaczyć granice pola za pomocą linii, pachołków lub znaczników.

Przed pierwszym rzutem uczestnicy powinni ustalić wariant gry, sposób liczenia trafienia, zasady łapania piłki oraz moment zakończenia rundy. Takie ustalenia ograniczają spory w trakcie zabawy.

Jak grać w zbijaka podwórkowego?

W tej wersji liczy się eliminacja. Zbity uczestnik nie kontynuuje rundy, dlatego gra stopniowo zawęża grupę osób pozostających w środku.

Przebieg zabawy wygląda następująco:

1. Wybierz dwóch zbijających i ustaw ich na przeciwnych krańcach wyznaczonego pola.
2. Pozostali uczestnicy wchodzą do środka i mogą poruszać się tylko w ustalonych granicach.
3. Zbijający rzucają piłkę w taki sposób, aby trafić osobę znajdującą się w środku.
4. Trafienie liczy się wtedy, gdy piłka uderzy gracza bez wcześniejszego odbicia od ziemi, a następnie dotknie podłoża.
5. Jeżeli uczestnik złapie piłkę w locie i utrzyma ją w dłoniach, nie zostaje zbity. Można wtedy ustalić zamianę ról, w której łapiący zajmuje miejsce zbijającego, a dotychczasowy zbijający przechodzi do środka.
6. Runda kończy się, gdy zbijający trafią wszystkich uczestników znajdujących się w środku.

Piłka odbita wcześniej od ziemi nie powoduje zbicia. Trafienie także nie jest zaliczane, jeśli po uderzeniu inny gracz złapie piłkę, zanim ta dotknie podłoża. Te reguły trzeba ogłosić przed rozpoczęciem, ponieważ w podwórkowej odmianie często spotyka się lokalne modyfikacje.

Jak przebiega sportowy mecz w zbijaka?

Wariant sportowy opiera się na punktach, a nie na usuwaniu zawodników z gry. Dwie drużyny zajmują własne połowy boiska. Wymiary pola, liczba graczy i czas meczu mogą wynikać z regulaminu konkretnego wydarzenia, dlatego organizator powinien podać je przed rozpoczęciem.

Przykładowy przebieg meczu jest następujący:

1. Podziel boisko na dwie równe połowy i przydziel każdej drużynie jej obszar.
2. Ustal czas gry, na przykład dwie połowy po 5 minut, oraz liczbę piłek używanych podczas meczu.
3. Rozpocznij grę zgodnie z wcześniej ustaloną procedurą, na przykład od przejęcia piłek przez zawodników wybiegających z linii końcowych.
4. Zawodnik próbuje trafić przeciwnika bez wcześniejszego odbicia piłki od podłoża.
5. Jeśli piłka uderzy zawodnika i spadnie na ziemię, drużyna rzucająca otrzymuje punkt.
6. Jeżeli trafiony zawodnik albo jego partner złapie piłkę, zbicie nie jest zaliczane.
7. Zawodnicy pozostają na boisku po trafieniu i dalej uczestniczą w meczu.
8. Rzut wykonany po przekroczeniu własnej linii może być uznany za nieważny. Dokładny sposób oceny wyjścia poza boisko powinien określać regulamin.

W zorganizowanej rozgrywce sędzia rozstrzyga spory, kontroluje przekraczanie linii i zapisuje punkty. Może także przerwać akcję, gdy zachowanie zawodnika zagraża innym osobom albo narusza ustalone zasady.

Fair Play i bezpieczeństwo

Bezpieczeństwo jest ważniejsze niż zdobycie punktu lub wygranie rundy. Rzuty powinny być kontrolowane, a uczestnicy muszą znać zasady dotyczące głowy, granic boiska i kontaktu fizycznego. Warto przyjąć następujące reguły:

• Nie celuj w głowę ani szyję przeciwnika.
• Nie popychaj, nie blokuj i nie chwytaj innych zawodników.
• Szanuj decyzje sędziego oraz ustalenia przyjęte przez grupę.
• Zgłaszaj sporne sytuacje zamiast przerywać grę kłótnią.
• Przerwij zabawę, gdy ktoś dozna urazu albo na boisku pojawi się przeszkoda.

W meczu sportowym intencjonalny rzut w głowę może skutkować karą określoną w regulaminie, na przykład czasowym wykluczeniem. Przy zabawie podwórkowej również należy natychmiast reagować na takie zachowanie. Najprostsza zasada brzmi: wybierz wariant, ustal reguły przed startem i stosuj je jednakowo wobec wszystkich.