Jak zorganizować dzieciom zabawę na podwórku?

Zabawa na podwórku nie wymaga drogich zabawek ani długich przygotowań. Wystarczy kawałek bezpiecznej przestrzeni, pomysł i kilka prostych przedmiotów, takich jak kreda, piłka czy sznurek. Ruch na świeżym powietrzu wspiera motorykę dużą, pomaga rozładować energię i daje dziecku okazję do wspólnego spędzenia czasu z rodzicem.

Zabawy bez sprzętu – pomysły na start

Gdy nie masz pod ręką żadnych akcesoriów, zacznij od zabawy, którą dzieci znają albo łatwo zrozumieją. Nie musisz prowadzić całego spotkania jak animator. Wystarczy zaproponować pierwszą rundę, a potem pozwolić dzieciom zmieniać zasady i wymyślać własne warianty:

• Chowany – jedna osoba szuka, a pozostali chowają się w wyznaczonym, bezpiecznym obszarze.
• Berek – wybrane dziecko goni pozostałych, a dotknięta osoba przejmuje rolę berka. Przy młodszych dzieciach sprawdzi się berek kucany, w którym przykucnięcie daje chwilowe schronienie.
• Ciepło-zimno – schowaj kamyk lub inny mały „skarb”, a następnie naprowadzaj dziecko słowami „ciepło” i „zimno”.
• Obserwowanie chmur – połóżcie się na kocu albo usiądźcie na trawie i wymyślajcie, jakie kształty przypominają chmury.
• Naśladowanie zwierząt – poruszajcie się jak żaby, niedźwiedzie, koty albo bociany, zmieniając sposób chodzenia na umówiony sygnał.
• Lustro – rodzic wykonuje powolne ruchy, a dziecko próbuje je dokładnie powtórzyć, po czym następuje zamiana ról.

Gry z kredą, piłką i sznurkiem

Proste akcesoria otwierają znacznie więcej możliwości, ale nadal nie wymagają specjalnego przygotowania. Wiele zabaw da się rozpocząć w kilka minut, korzystając z chodnika, trawnika albo podwórkowego placu.

Gry chodnikowe z kredą

Kreda wystarczy, aby zamienić zwykły chodnik w planszę do ruchowej gry. Narysuj pola do gry w klasy, ponumeruj je i pokaż dziecku, jak skakać po wyznaczonej trasie. Młodsze dzieci mogą po prostu przechodzić po polach, a starsze rzucać kamykiem na kolejne numery.

Możecie też narysować tor dla samochodzików, labirynt albo ścieżkę z zadaniami. Na wybranych polach umieść polecenia, takie jak obrót, podskok, przejście tyłem lub naśladowanie zwierzęcia. Jeśli macie kapsle, narysujcie krętą trasę i urządźcie wyścig. Każdy gracz przesuwa swój kapsel pstryknięciem, starając się nie wypaść poza linię.

Gry z piłką

Piłka może służyć zarówno do spokojnych ćwiczeń celności, jak i do bardziej dynamicznej zabawy. Zacznij od rzucania do narysowanego kredą koła, wiaderka albo ustawionego pudełka. Zmieniaj odległość i sposób rzutu, gdy dziecko nabiera pewności:

• Rzut do celu – wygrywa osoba, która trafi najwięcej razy do wyznaczonego koła lub pojemnika.
• Kolory – uczestnicy rzucają do siebie piłkę, wypowiadając nazwy kolorów, ale nie łapią jej po usłyszeniu umówionego słowa, na przykład „czarny”.
• Zbijak – starsze dzieci mogą podzielić się na drużyny i próbować trafić piłką przeciwników, po wcześniejszym ustaleniu łagodnych zasad oraz bezpiecznej miękkiej piłki.
• Kręgle – ustaw plastikowe butelki lub lekkie puszki i spróbujcie strącić je jednym rzutem.

Przy młodszych dzieciach lepiej zrezygnować z rywalizacji na rzecz wspólnego liczenia trafień. Dzięki temu zabawa nie kończy się płaczem po przegranej i łatwiej dopasować jej poziom do możliwości uczestników.

Zabawy ze sznurkiem

Kawałek sznurka może stać się skakanką, gumą albo elementem prostego toru przeszkód. W gumę do skakania można grać między dwiema osobami lub krzesłami, zaczynając od wysokości kostek. Dziecko wykonuje ustalony układ skoków, a po udanej próbie guma wędruje wyżej – na łydki lub kolana.

Ze sznurka da się też wyznaczyć trasę do przejścia nad nim i pod nim. Jeśli mocujesz go między drzewami lub innymi stabilnymi punktami, wybierz niewielką wysokość, sprawdź napięcie i zostaw dziecku dużo miejsca na bezpieczne przejście. Nie używaj konstrukcji, które mogą się przewrócić albo zahaczyć o szyję i ręce.

Jak zorganizować podchody?

Podchody wymagają nieco więcej przygotowania niż berek, ale potrafią zająć dzieci na dłużej. Łączą ruch, obserwację, orientację w terenie i pracę zespołową. Trasę można wyznaczyć w ogrodzie, na osiedlu albo w parku, zawsze w miejscu dobrze znanym dorosłym.

1. Wyznacz teren i podziel uczestników na grupy – określcie, gdzie wolno się poruszać, a gdzie zabawa się kończy. Przy małych dzieciach każda drużyna powinna mieć dorosłego opiekuna.
2. Ustalcie, kto ucieka – pierwsza drużyna wyrusza kilka minut wcześniej, a druga w tym czasie odlicza ustaloną liczbę, na przykład do 30 lub 50.
3. Przygotujcie ślady – uciekający zostawiają strzałki z kredy, patyków albo kamyków. Niektóre mogą być dobrze widoczne, a inne ukryte przy trasie.
4. Dodaj wskazówki i zadania – przy wybranych punktach połóż ponumerowane karteczki z prostymi poleceniami, na przykład wykonaniem pięciu podskoków, znalezieniem określonego liścia lub odpowiedzią na zagadkę.
5. Rozpocznijcie poszukiwania – druga drużyna idzie po śladach, wykonuje zadania i próbuje dotrzeć do ukrywających się uczestników.
6. Zakończcie grę w ustalonym miejscu – po odnalezieniu drużyny zamieńcie się rolami albo skróćcie trasę, jeśli dzieci są już zmęczone.

Notatka organizacyjna: trudność podchodów powinna zależeć od wieku dzieci. Dla przedszkolaków wystarczy kilka wyraźnych strzałek i dwa lub trzy zadania. Nie pozwalaj dzieciom wychodzić na ulicę, zbliżać się do wody ani oddalać poza zasięg wzroku opiekuna. Gdy pogoda jest chłodniejsza, zabawa nadal może się udać – potrzebne są tylko ubrania dopasowane do warunków i możliwość ogrzania się po powrocie.

Najważniejszy jest początek zabawy, nie perfekcyjny scenariusz. Zaproponuj dzieciom jedną aktywność, a potem obserwuj, co je angażuje. Czasem z kredowego labiryntu powstanie wyścig, ze sznurka – rzeka pełna krokodyli, a z kamyka – poszukiwany skarb. Wspólna obecność daje więcej niż idealne przygotowanie, dlatego nie musisz przez cały czas pełnić roli prowadzącego.