Jak grać w chińczyka z dziećmi? Zasady i wskazówki

Chińczyk to prosta gra rodzinna, ale przy młodszych dzieciach najlepiej traktować zasady elastycznie. Możesz ułatwić start, ograniczyć zbijanie i spokojnie pomóc dziecku przeżyć przegraną. Najważniejszy jest wspólny czas, nie sam wynik.

Co przygotować do gry?

Do standardowej rozgrywki potrzebujecie planszy, jednej kostki i 16 pionków – po cztery w każdym z czterech kolorów. Chińczyk jest przeznaczony dla dwóch do czterech osób. Każdy gracz wybiera kolor i ustawia swoje pionki w bazie startowej, czyli poza wspólną trasą.

Kolejność możecie ustalić rzutem kostką. Zaczyna osoba, która wyrzuci najwyższy wynik, a potem kolejka przechodzi zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Przed rozpoczęciem warto krótko powiedzieć dziecku, że celem będzie przeprowadzenie wszystkich swoich pionków do domku.

Do rozpoczęcia partii potrzebne są:

• plansza do Chińczyka
• jedna kostka do gry
• 16 pionków w czterech kolorach
• miejsce na ustawienie baz startowych i domków

Jak grać w chińczyka z dziećmi?

Instrukcję możesz przeczytać dziecku niemal dosłownie. Nie trzeba wyjaśniać wszystkich wyjątków przed pierwszym rzutem. Lepiej wprowadzać kolejne zasady wtedy, gdy pojawią się na planszy.

1. Wprowadź pionek do gry. Aby wyjąć pionek z bazy startowej i ustawić go na swoim polu startowym, trzeba wyrzucić szóstkę. Po szóstce gracz rzuca jeszcze raz.
2. Przesuń pionek. Wynik na kostce pokazuje, o ile pól można przesunąć wybrany pionek. Pionki poruszają się po wspólnej trasie zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Każda wyrzucona szóstka daje dodatkowy rzut.
3. Zbij pionek przeciwnika. Jeśli zatrzymasz swój pionek dokładnie na polu zajmowanym przez pionek innego gracza, zbijasz go. Zbity pionek wraca do swojej bazy i musi ponownie czekać na szóstkę. Samo minięcie pionka nie oznacza zbicia.
4. Wejdź do domku. Po przejściu całej trasy pionek kieruje się do domku w swoim kolorze. Potrzebny jest dokładny wynik, dlatego zbyt duża liczba oczek nie pozwala wykonać tego ruchu. Pionek w domku jest bezpieczny.
5. Wygraj partię. Zwycięża osoba, która jako pierwsza wprowadzi wszystkie cztery pionki do swojego domku.

Jeżeli po rzucie nie da się wykonać żadnego legalnego ruchu, kolejka przechodzi na następną osobę. W przypadku dzieci nie trzeba jednak od razu rozstrzygać każdej sytuacji bardzo formalnie. Najpierw zadbajcie o płynność zabawy i jasne tłumaczenie.

Jak uprościć zasady dla najmłodszych?

Standardowa partia może trwać długo, a oczekiwanie na szóstkę bywa dla dziecka męczące. Reguły domowe pozwalają zachować główny pomysł gry, ale zmniejszają liczbę sytuacji prowadzących do zniechęcenia. Przed rozpoczęciem ustalcie, które ułatwienia obowiązują w tej konkretnej partii.

Nie musicie stosować wszystkich ułatwień naraz. Dla początkującego dziecka wystarczą trzy rzuty na start i czasowe wyłączenie zbijania. Gdy zasady staną się jasne, możecie stopniowo wracać do standardowej wersji.

Co zrobić, gdy dziecko płacze po zbiciu pionka?

Zbijanie jest częścią mechaniki Chińczyka, ale dla dziecka może brzmieć jak celowe odebranie mu szansy na wygraną. Najpierw nazwij emocję, zamiast od razu przekonywać, że „to tylko gra”. Możesz powiedzieć: „Widzę, że jest ci smutno, bo pionek wrócił do bazy. To naprawdę przykre, kiedy długo na niego czekaliśmy”. Dopiero potem wyjaśnij, że zbijanie nie jest atakiem na dziecko, tylko ruchem pionka wynikającym z zasad.

Pomagają też proste ustalenia:

• Na początku partii przypomnijcie, że każdy może zostać zbity.
• Jeśli dziecko bardzo przeżywa zbijanie, wprowadźcie kilka rund bez tej zasady.
• Nie świętuj przesadnie zbicia pionka dziecka, lecz spokojnie nazwij wykonany ruch.
• Pokaż własną reakcję na pechowy rzut i zaakceptuj przegraną bez złości.
• Chwal dziecko za liczenie pól, czekanie na swoją kolej i przestrzeganie ustaleń.

Zbijanie to nie atak na dziecko, tylko część mechaniki gry. Jeśli ta zasada wywołuje zbyt silne emocje, można ją czasowo zmienić.

Nie zmuszaj dziecka do dalszej gry, gdy emocje są zbyt duże. Krótka przerwa albo zakończenie partii nie oznacza porażki wychowawczej. Przy kolejnej okazji możecie zacząć od krótszej rozgrywki, dwóch pionków na osobę lub łagodniejszych reguł.

Najważniejsza jest wspólna zabawa

Pierwsza partia nie musi zakończyć się pełnym zwycięstwem ani idealnym przestrzeganiem wszystkich zasad. Dziecko uczy się liczenia, czekania na swoją kolej i radzenia sobie z niepowodzeniem. Zacznijcie od prostego wariantu, a reguły stopniowo dopasujcie do wieku i cierpliwości graczy.

W Chińczyku wynik jest tylko częścią zabawy. Dobrze poprowadzona partia daje dziecku poczucie, że może próbować, popełniać błędy i grać dalej.